همه چیز درباره اسید سیتریک

همه چیز درباره اسید سیتریک

اسید سیتریک یا با اصطلاح بازار جوهرلیمو اسیدی آلی با خاصیت طعم دهندگی، ترش‌کننده و کلات‌کنندگی، یک بلور بی رنگ و بدون بو و طعم ترش می باشدکه در صنایع به ویژه صنایع غذایی استفاده می‌شود  یعنی به عنوان یک آنتی اکسیدان به شکلی غیر مستقیم با کلات یون‌های فلز که موجب اکسیداسیون هستن، مورد استفاده قرار می‌گیرد و همین عامل کلات کنندگی موجب کاهش فعالیت باکتری ها نیز می شود. به دلیل تشکیل یون های سیترات با کمپلکس‌های فلزی اثر کلات کنندگی این ماده بسیار بالا می‌باشد. برای به جود آمدن انواع استرهای مونو، تری، دی و میکس ها اسید سیتریک ها را توسط الکل ها استرید می‌کنند. در این مطلب از اسید آنلاین، مرجع خرید و فروش اسید سیتریک در ایران به معرفی این ماده و کاربردها و مزایا و معایب آن می پردازیم، با ما همراه باشید.

ویژگی های اسید سیتریک چیست؟

اسید سیتریک یکی از اسیدهای آلی مهم در طبیعت است و به عنوان اسید میوه‌ای شناخته می‌شود. بسیاری از میوه‌ها مانند لیمو، نارنج، و لیموترش حاوی این اسید هستند. مهمترین ویژگی این اسید این است که طعم ترش و مطبوعی را به میوه‌ها می‌بخشد. در صنعت غذایی، اسید سیتریک به عنوان یک افزودنی غذایی و اسیدی کننده مورد استفاده قرار می‌گیرد. همچنین، به عنوان یک ماده حافظه نیز در محصولات غذایی، نوشیدنی‌ها، و محصولات بهداشتی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

خواص فیزیکی 

از لحاظ خصوصیات فیزیکی اسید سیتریک در آب محلول می باشد. این ماده موجب تقویت طعم در طعم‌های پایه‌ی مرکبات می‌گردد. تاثیرات مثبت این اسید در محافظت از محصولات غذایی در برابر فساد، ترشحات معده را افزایش داده و به بهبود عملکرد گوارش کمک می‌کند. استفاده از اسید سیتریک در محصولات غذایی به دلیل خصوصیات طعمی و حفاظتی آن، جایگاه ویژه‌ای در صنعت غذایی دارد.

پیشنهاد اسید آنلاین: آخرین قیمت اسید سیتریک

خواص شیمیایی

اسید سیتریک از لحاظ شیمیایی هیدروکسی اسید به شمار می‌رود. در حقیقت اسید سیتریک یک تری کربوکسیلیک است که مقادیری پروتئین در آن وجود دارد. فرمول شیمیایی این اسید C6​H8​O7​ می‌باشد. اسید سیتریک دارای سه گروه کربوکسیلی (-COOH) است که به سه اتم کربن متصل شده‌اند. اسید سیتریک متابولیتی کاربردی است که برای موجودات هوازی کاربرد دارد. این ساختار شیمیایی اسید سیتریک نشان دهنده وجود اسیدهای “آلیکاربوکسیلی” در این ترکیب است که به طعم ترش معروف است. 

سیتریک اسید یاacidcitric  از نظر شیمیایی در دو شکل خشک و آبدار وجود دارد. تفاوت بین تشکیل این دو شکل در فرآیند تشکیل آنهاست. اسید سیتریک انهیدرات از آب گرم و اسید سیتریک مونو هیدرات از آب سرد تشکیل می‌شود. از تعریف بالا نتیجه می گیریم که اسید سیتریک آبدار در دمایی حدود ۷۸ درجه‌ی سانتی گراد می تواند به شکل اسید سیتریک خشک تبدیل شود. اسیدیته اسید سیتریک در حدود ۳.۲ است و همان‌طور که می دانیم در محصولات مرکبات مانند لیمو و پرتقال وجود دارد.

کاربرد های اسید سیتریک چیست؟

اسید سیتریک موارد کاربرد بسیار گسترده ای در صنایع غذایی دارد. از غذاهایی که استفاده می‌شوند می‌توانیم از بستنی‌ها، نوشیدنی، شربت، سس، ژله، مربا و رب و غیره نام ببریم. در محصولات گوشتی اسید سیتریک را استفاده میکنند تا به عنوان یک جایگزین یا یک عامل موثر در کم کردن مصرف نیتریت باشد. در این فرآیند و در محصولات گوشتی اسید سیتریک کاربرد زیادی دارد.

کاربردهای سیتریک اسید در صنایع غذایی

اسید سیتریک در صنایع غذایی استفاده های گسترده ای دارد. در زیر به برخی از این موارد اشاره شده‌است. اگر بر اساس درصد مقدار مصرف اسید سیتریک را در صنایع مختلف مد نظر قرار دهیم ارقام زیر را می‌توانیم بیان کنیم:

• نوشیدنی ها که در حقیقت بیشتر از ۵۰ درصد اسید سیتریک در صنایع نوشیدنی مورد استفاده قرار می‌گیرد. برای مطالعه کامل در این زمینه به مقاله اسید سیتریک و کاربرد نوشیدنی ها در آن مراجعه کنید. در واقع از اثرات طعم دهندگی تا نگهدارندگی و ترکیب با سدیم بی‌کربنات برای گازدار شدن نوشیدنی ها از این ماده استفاده می‌کنیم.
• سایر صنایع غذایی ۲۰ درصد
• شوینده‌ها ۲۰ درصد
• آرایشی، دارویی و سایر صنایع شیمیایی ۱۰ درصد

سایر کاربردهای اسید سیتریک

این ماده پرمصرف دارای کاربردهای دیگری نیز است:

بالا بردن ماندگاری

 داشتن یک محیط با اسیدیته پایدار و ثابت برای بقای باکتری ها لازم است. برای ممانعت از رشد باکتری ها باید محیطی با PH پایین داشته باشیم تا در این محیط جمعیت آنها افزایش نیابد. این مورد در برخی محصولات مانند کنسروها، محصولات گوشتی، مربا و ژله‌ها مهم تر است.

 طعم‌دهندگی در مواد غذایی

فرآورده های غذایی می توانند طعم ترشی را از اسید سیتریک بگیرند. این ماده در آبمیوه ها و نوشیدنی های گازدار و نوشیدنی ها و لواشک و اکثر محصولات غذایی که به طعم ترش نیاز دارند، مورد استفاده قرار می گیرد.

 خاصیت امولسیفایر

خاصیت امولسیفایر یعنی ایجاد محیط همگن برای چربی تا این چربی ها لخته نشوند و بافت مطلوب و مناسب و یک‌دستی را ایجاد کنند. در بستنی و برخی نوشیدنی ها این ویژگی اسید سیتریک وجود دارد و باعث ایجاد پیوند یک‌ دست می‌گردد.

ماءالشعیر و نوشیدنی های گازدار

محیط اسیدی ضعیف برای نوشیدنی هایی مانند ماءالشعیر و یا سایر نوشابه ها لازم است و برای ایجاد این بستر اسیدی ضعیف از اسید سیتریک استفاده می‌کنند

بهبود فرآیند جذب

محیط اسیدی در صنایع غذایی یه محیط مناسب برای جذب بهتر ویتامین ها و مواد غذایی فراهم می کند. در مکمل های غذایی از اسید سیتریک برای فراهم آوردن این محیط اسیدی استفاده می‌شود. در برخی مکمل ها مانند ویتامین ث برای طعم دهندگی از اسی سیتریک استفاده می کنند زیرا بدون وجود این ماده طعم ویتامین C  تلخ است.

خاصیت آنتی اکسیدان اسید سیتریک

آنتی‌اکسیدان‌ها از ایجاد رادیکال‌های آزاد جلوگیری کرده و اثرات آسیب‌زای اکسایش را کاهش می‌دهند. این ویژگی مهم در حفاظت از مواد در برابر زنگ‌زدگی، افت کیفیت، و حفظ خواص مواد می‌تواند نقش اساسی داشته باشد. همچنین، آنتی‌اکسیدان بودن اسید سیتریک می‌تواند در تقویت خواص آن به عنوان یک ماده حفاظتی و افزودنی در محصولات مختلف غذا و مواد شیمیایی نقش داشته باشد. با این حال، همواره باید شرایط نگهداری را در نظر گرفته و از تماس با مواد شیمیایی یا شرایط محیطی غیرمناسب جلوگیری کرد. همچنین، مهم است که دستورالعمل‌های تولید کننده و شرایط ایمنی را رعایت کرده و اسید سیتریک را در شرایط مناسب و به‌روز نگه دارید. برای استفاده بهینه از این خاصیت حفاظتی، توصیه می‌شود دستورالعمل‌های تولید کننده و مقررات مربوطه را رعایت کنید.

اسید سیتریک از ایجاد رادیکال‌های آزاد جلوگیری کرده و از اکسیداسیون مواد جلوگیری می‌کند. این خاصیت حفاظتی مواد را در برابر زنگ‌زدگی و تغییرات کیفیتی که ناشی از اکسیداسیون است، بهبود می‌بخشد. این ماده  به عنوان یک اسید ضعیف می‌تواند در فرآیند خنثی‌سازی مشارکت کند. این خاصیت مواد را از تغییرات pH ناشی از افزودن اسید یا باز جلوگیری می‌کند.

اسید سیتریک و افزودنی های غذایی

اسید سیتریک به عنوان یک افزودنی معمولاً در محصولات غذایی مورد استفاده قرار می‌گیرد تا از اکسیداسیون مواد غذایی جلوگیری کند و عمر مفید آنها را افزایش دهد. .طعم دهندگی اسید سیتریک در جذب‌کننده های سودا، بستنی، غذاهای کنسروی و لواشک و نوشابه ها استفاده دارد. از اسید سیتریک در کنسروها برا جلوگیری از بوتولیسم نیز استفاده می‌کنند. این ماده که یک افزودنی شیمیایی در محصولات مختلف استفاده می‌شود. برخی از کاربردهای اصلی آن عبارتند از:

۱. حفظ تازگی مواد غذایی: به عنوان آنتی‌اکسیدان، اسید سیتریک می‌تواند از اکسیداسیون و زنگ‌زدگی مواد غذایی جلوگیری کند و ماندگاری آنها را افزایش دهد.
۲. تنظیم pH: این اسید به خوبی در تنظیم و تعدیل pH محصولات غذایی مؤثر است. از این خاصیت به منظور بهبود طعم و ویژگی‌های حسی محصولات نیز استفاده می‌شود.
۳. افزایش مزه: اسید سیتریک به عنوان یک ماده افزودنی طعمدهنده مورد استفاده قرار می‌گیرد تا مزه محصولات را بهبود بخشد.
۴. افزایش کیفیت نان: در صنعت نانوایی، این اسید به عنوان ماده افزودنی جهت بهبود خصوصیات تخمیر و نان به کار می‌رود

اسید سیتریک برای افزایش کیفیت نان

اسید سیتریک به عنوان یک افزودنی در صنعت نانوایی ممکن است در بهبود برخی ویژگی‌های کیفیتی نان نقش داشته باشد استفاده از این ماده در تولید نان ممکن است به عنوان یک ماده افزودنی باعث افزایش زمان نگهداری نان شود و این اثرات ممکن است از طریق چندین راه ظاهر شود. برخی از اثرات استفاده از این اسید در نان عبارتند از:

۱- تخمیر بهتر:

اسید سیتریک می‌تواند فرآیند تخمیر را بهبود بخشد. این ممکن است به نانی با ساختار و لطافت بهتر کمک کند.

۲- کنترل اسیدیته:

این اسید قابل استفاده در تنظیم pH تارجه و خمیر نان است. pH مناسب محیط تخمیر برای کارایی بهتر انزیم‌ها و مخمرها اهمیت دارد.

۳- افزایش زمان نگهداری:

به عنوان آنتی‌اکسیدان، اسید سیتریک ممکن است از اکسیداسیون چربی‌ها و راندمان مواد نگهدارنده جلوگیری کند، که می‌تواند زمان نگهداری نان را افزایش دهد. با این حال، مقدار استفاده شده و سایر عوامل در فرآیند تولید نان نیز بسیار مهم هستند. همواره توصیه می‌شود دستورالعمل‌های تولید کننده را رعایت کرده و تست‌های کیفیت مختلف را برای اطمینان از مطابقت با استانداردهای مورد نیاز انجام دهید.

در حقیقت این ماده به عنوان یک آنتی‌اکسیدان عمل می‌کند و از اکسیداسیون چربی‌ها در نان جلوگیری می‌کند. این می‌تواند زمانی که نان در تماس با هوا قرار می‌گیرد را بهبود بخشد و از کیفیت نان در طول زمان حفاظت کند. از جهت دیگر مهار تخمیرتوسط این ماده ممکن است بر تخمیر خمیر و افزایش پایداری ساختار نان تأثیر بگذارد. این مهار تخمیر می‌تواند موجب کنترل بهتر فرآیند تخمیر شده و در نتیجه، زمان نگهداری نان را افزایش دهد.
مهار تخمیر در نان توسط اسید سیتریک

استفاده از اسید سیتریک در تخمیر خمیر نان می‌تواند به عنوان یک ماده مهارتخمیری اقدام کند. این مهار تخمیری شدن در اثر واکنش اسید سیتریک با سدیم کاربونات (که ممکن است به عنوان منبع اسید در خمیر نان باشد) رخ می‌دهد

روش تولید اسید سیتریک

برای تولید اسید سیتریک حدود صد سال پیش یک شیمی‌دان آمریکایی به عنوان یک ماده جانبی از متابولیسم ساکارز و یا گلوکز در قارچ Aspergillus niger این ماده را به دست آورد. هرچند در برخی منابع گفته شده که یک محقق سوئدی حدود ۲۵۰-۳۰۰ سال پیش اسید سیتریک را طی فرآیندی از آبلیمو استخراج کرده است. پس از آن متوجه شده اند که وقتی بستر شکر برای قارچ نایجر فراهم باشد، اسید سیتریک را تولید می‌کند. به گفته یکی از متخصصان تغذیه در حال حاضر ۹۹ درصد اسید سیتریک توسط تخمیر تولید می گردد و تنها ۱ درصد به وسیله مرکبات تهیه می شود.

در روش تولید در مقایسه با روش استخراج از مرکباتی مانند لیمو بازده بالاتری داریم و اثرگذاری آن نیز بیشتر است. از طرف دیگر روش استخراج از طریق قارچ نایجر از نظر اقتصادی مقرون به‌صرفه تر است.

نکته اینجاست که باید توجه کنیم نسبت تقاضا به عرضه در اسید سیتریک به مرکبات بیشتر است یعنی تقاضای اسید سیتریک در صنایع بخصوص در صنایع غذایی و نوشیدنی ها بسیار بیشتر از عرضه مرکبات می‌باشد. پس از کشف روش تولید این اسید، تولید آن در مقیاس‌های صنعتی شروع شد. پس ازین فرآیند موادی مانند فسفات پتاسیم و سولفات منیزیم افزوده می‌شود و بعد از تعادل اسیدیته ماده حاصل وارد صفحه های استریل میشود و پس از چند روز برای مصرف قند بیشتر اسید سیتریک شروع به تولید می‌کند.

خرید و فروش اسید سیتریک 

اگر به دنبال خرید اسید سیتریک وارداتی و ایرانی به صورت عمده و خرد هستید، هم اکنون با کارشناسان اسید آنلاین تماس بگیرید. ما واردکننده انواع برندهای برتر بازار از جمله TTCA، لمون استار و ایسناین و همچنین تامین کننده اسید سیتریک ایرانی هستیم.